Wokół zbrodni niemieckich na Ziemi Pleszewskiej w latach 1939-1945

Dużym zainteresowaniem pleszewian cieszył się wykład pt. „Wokół zbrodni niemieckich na Ziemi Pleszewskiej w latach 1939-1945”, który odbył się 22 listopada 2013 r. w Muzeum Regionalnym w Pleszewie. Prelegentem był Tomasz Cieślak z poznańskiego oddziału Instytutu Pamięci Narodowej. Swój wykład wygłosił w oparciu o dokumenty znajdujące się w archiwach IPN-u. Początek wykładu był nakreśleniem sytuacji Polski i Wielkopolski we wrześniu 1939 r., a więc szczegółów operacji „Tannenberg” zakładającej zlikwidowanie kilkudziesięciu tysięcy „wrogów” III Rzeszy – głównie inteligencji, duchowieństwa, działaczy społecznych i politycznych. Zgodnie z założeniami tej operacji, 9 września 1939 r. powołano Einsatzgruppe VI do działań na terenie Wielkopolski, w ramach której w jej południowo-wschodniej części działało 14 Einsatzkommando Gerharda Flescha. Z kolei w Pleszewie już pod koniec października 1939 r. działało tajemnicze Sonderkommando Pleschen.

Następnie prelegent przeszedł do szczegółowego omówienia zbrodni dokonanych w Pleszewie po rozpoczęciu II wojny światowej, a mianowicie zamordowania miejscowego lekarza dr. Bronisława Kołodziejczaka 27 września 1939 r., zbrodni w ogrodzie dr. Jana Białasika w nocy 30/31 października 1939 r. (8 ofiar) oraz rozstrzelania 7 Polaków w Lasku Malińskim 6 listopada 1939 r. Ponadto przedstawił także – nieznane dotąd – informacje na temat więzienia przy ul. Kaliskiej 24, w którym osadzano miejscowych Polaków czy zakładników miasta Pleszewa, oraz siedziby gestapo przy ul. Sienkiewicza 21. Uczestnicy wykładu mogli też obejrzeć unikatowe zdjęcia z ekshumacji i identyfikacji ofiar niemieckich zbrodni na Ziemi Pleszewskiej. Ekshumacje te odbyły się 23 i 25 maja 1945 r.

Na zakończenie przedstawiona została sylwetka jednego z przedstawicieli rodu Jouanne, Christiana – przed wojną lojalnego obywatela II RP, w czasie okupacji wójta Pleszewa, agenta Gestapo i prześladowcy wielu Polaków, współwinnego śmierci dr. B. Kołodziejczaka, który 9 maja 1945 r. został skazany za zbrodnie dokonane na terenie Ziemi Pleszewskiej w latach 1939-1943 na karę śmierci przez Specjalny Sąd Karny w Poznaniu.

 

Fot. Iwona Wieruszewska